“Chú Mười” Sao Vàng trong lòng mọi người

Về hưu đã 10 năm nay, nhưng sức làm việc của ông thì luôn tràn trề và ngùn ngụt như có một ngọn lửa say mê luôn bùng cháy trong lòng. Ông có mặt ở các cuộc hội thảo khoa học lớn nhỏ. Ông có tên trong nhiều đầu sách nghiên cứu, lịch sử quan trọng. Ông là đồng chí Nguyễn Chiến Thắng– nguyên Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Vĩnh Long. Người ta gọi ông là nhà tuyên giáo, nhà báo, người làm thơ, viết sử,... Còn những người trẻ chúng tôi, vẫn thích gọi ông một cách thân thương trìu mến: “Chú Mười” Sao Vàng.

Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt và đồng chí Nguyễn Chiến Thắng đang ghi chép. (Ảnh do nhân vật cung cấp).

Chuyện bây giờ mới kể...

Có một câu chuyện cảm động đã qua hơn 20 năm, nhưng vẫn được nhiều người hay nhắc lại, về đồng chí Nguyễn Chiến Thắng với những lời nói như “móc” ra từ gan ruột của ông, tại một cuộc họp ở Bảo tàng Vĩnh Long. Cuộc họp có các đồng chí lãnh đạo tỉnh, các đồng chí cách mạng lão thành, để đóng góp ý kiến về vấn đề chuyển giao cơ ngơi Bảo tàng tỉnh cho ngành du lịch. Tại đó, với tư cách là Giám đốc Sở Văn hóa- Thông tin, ông đứng khóc giữa cuộc họp và đã có một câu nói nổi tiếng cho đến tận hôm nay: “Bảo tàng là bàn thờ của cách mạng. Chúng ta tôn trọng ngày xưa cũng là vì ngày hôm nay và cho cả mai sau”. Nhờ những câu nói gan ruột, nhờ sự can thiệp quyết liệt của ông, và một số người tâm huyết, mà chúng ta có được một Bảo tàng tỉnh trang trọng như ngày hôm nay. Nếu như ngày đó Bảo tàng tỉnh được giao về cho ngành du lịch thì số phận nó hôm nay như thế nào hẳn chúng ta đều biết. Câu chuyện này nói lên cái tâm và cái tầm của người lãnh đạo có lý luận thực tiễn sắc bén.

Nhưng, có một câu chuyện rất độc đáo mà ít người biết đến, khi đồng chí Nguyễn Chiến Thắng phụ trách Báo Vĩnh Trà. Khi đó, chưa có chỉ thị của Tỉnh ủy về vấn đề phát hành báo, cũng như đa số người dân chưa biết gì đến một tờ báo Đảng. Với cương vị là Tổng biên tập, ông lại cùng các nhân viên của mình lặng lẽ ôm báo đi... bán dạo ở bến đò ngang An Bình. Hơn 30 năm trôi qua, những nhân viên cùng ông ngày xưa đi “bán báo”, giờ có người đã là lãnh đạo Báo Vĩnh Long, nhưng họ vẫn không quên câu chuyện ngày xưa. Việc “bán báo dạo” của ông Tổng biên tập cốt là để trực tiếp được lắng nghe sự góp ý của mọi người về chất lượng tờ báo, cũng là vì mong mỏi sao cho “ý Đảng– lòng dân” phải xích lại gần nhau và hòa quyện máu thịt cùng nhau, ở giai đoạn mà đất nước còn nhiều khó khăn trong những năm đầu thống nhất. Đó cũng chính là tấm gương, cho thế hệ sau ý thức rõ nhất về trách nhiệm của mình trên bất kỳ cương vị nào.

Nhạc sĩ Huỳnh Anh Kiệt– nguyên Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Vĩnh Long- thường nhắc đến đồng chí Sao Vàng: “Đó là một con người mà tôi vô cùng kính trọng cả về đức lẫn tài. Một nhân cách tuyệt vời, hết mực giản dị, hòa đồng, có tình có nghĩa với mọi người, nhưng luôn “cháy” hết mình cho công việc”. Lời nói của ông luôn giản dị, chân tình, tạo cho mọi người cảm giác gần gũi, tin cậy. Ông không bao giờ khua khoắng ngôn ngữ, lên gân, mà lại rất chính trị, rất sống động và đi thẳng vào trái tim người nghe, nên mang tính thuyết phục cao. Như Bác Hồ có nói về người làm công tác tuyên giáo: “Phải biết cách nói. Nói thì phải đơn giản, rõ ràng, thiết thực”, “Tuyên truyền là đem việc gì đó nói cho nhân dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm”. Đồng chí Sao Vàng không chỉ hoàn thành xuất sắc công việc của người làm công tác tuyên truyền như lời Bác dạy; mà điều đó cũng chính là phong cách, lối sống của ông trong đời thường, cho nên nó trở thành tự nhiên nhất, chân thành nhất và có sức lay động, thuyết phục nhất đối với mọi người. Đó chính là bản lĩnh của một nhà tuyên giáo năng động, theo đúng lời dạy của Bác Hồ.

... Chan chứa tình yêu quê hương xứ sở

Người ta biết đến đồng chí Sao Vàng là một nhà làm tuyên giáo, lại còn là người thích sưu tầm nghiên cứu, viết báo, làm thơ, viết sử với nhiều đầu sách quan trọng. Trong âm thầm lặng lẽ, những trang sách của ông luôn mang nặng nỗi lòng với quê hương xứ sở. Cũng chính vì có thực tiễn hoạt động phong phú trên nhiều lĩnh vực, nên khi ở bất kỳ vị trí lãnh đạo nào, ông cũng luôn thấu hiểu, và có những đóng góp vô cùng to lớn. Nhạc sĩ Huỳnh Anh Kiệt còn khẳng định: “Ngày nay có quá nhiều bài viết, sách nghiên cứu về cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nhưng quyển sách “Dấu ấn Võ Văn Kiệt” do ông Nguyễn Chiến Thắng chủ biên, chính là một trong những công trình khoa học mang tính phát hiện đầu tiên về đồng chí Võ Văn Kiệt”.

Một công trình khoa học khác mà ông Nguyễn Chiến Thắng tham gia biên tập là “Chân dung người chiến sĩ cộng sản Phạm Hùng”. Và, nhiều đầu sách nghiên cứu về những người con ưu tú của quê hương Vĩnh Long: “Bí thư Tỉnh ủy qua các thời kỳ 1931- 2005”, “Những người con trung hiếu”, “Chân dung nghệ sĩ quê hương Vĩnh Long”, “Ca dao hò vè Vĩnh Long” (chủ biên),... Hiện ông đang ấp ủ đề tài mà mình đã theo đuổi hơn 10 năm nay là “Từ điển nhân vật lịch sử Vĩnh Long”.

Đồng chí Nguyễn Chiến Thắng (ảnh do nhân vật cung cấp)

Nhiều người khẳng định rằng, thời gian ông Nguyễn Chiến Thắng làm lãnh đạo Sở Văn hóa- Thông tin, là thời kỳ Hội Văn học nghệ thuật được quan tâm chăm bồi nhiều nhất. Nguyên do, bởi vì ông cũng chính là một người quan tâm đến nghệ thuật, có nhiều sáng tác trong lĩnh vực thơ ca. Những bài thơ sâu sắc, kiên định với lý tưởng cộng sản, bên cạnh những vần thơ mềm mại mà nồng nàn tình yêu quê hương xứ sở, đã làm nên một nhà thơ Sao Vàng mang bản sắc, giọng điệu riêng không lẫn vào đâu được. Đã nhiều năm rồi, tôi vẫn còn giữ lại ấn tượng đêm thơ được tổ chức thật ấm cúng ở Thư viện tỉnh. Ở đó, mọi người vô cùng ngạc nhiên khi nhà “chính trị” Nguyễn Chiến Thắng làm thơ hay đến thế:

“Thương quê nội in bóng hình quê ngoại

Giọng ầu ơ... bên chiếc võng thân quen

Câu ca dao gọi người đi mở cõi

Câu vọng cổ mùi thi vị chiến công

Một núm ruột hai quê thương nhớ

Lá rơi nào khỏi cội, xa nguồn

Khi con ở xa: chân trời, góc biển

Tấm lòng nào không nặng nghĩa quê hương...”

(Thương quê nội nhớ nhiều quê ngoại)

Chỉ với mấy vần thơ da diết trên cũng đủ nói lên tình cảm chan chứa, đằm sâu tấm lòng với quê hương xứ sở. Nhưng “gia tài” thơ của ông đâu chỉ có thế, ngoài nhiều tập thơ in chung, nhà thơ Sao Vàng đã có riêng cho mình 2 tập thơ khá hay: “Thương quê nội nhớ nhiều quê ngoại” và “Nụ cười chiều thứ bảy”. Ở đó, ta sẽ bắt gặp nhiều cung bậc cảm xúc, nhiều trăn trở suy tư chuyện người, chuyện đời.

Thơ là một cách thể hiện khác con người ông, một cách tư duy, một cách nhận diện cuộc sống bằng tài hoa biến tấu ngôn ngữ, nhưng vẫn luôn thống nhất là một. Dù “nói” hay “làm thơ” đều đi đôi với hành động nhất quán. Đó cũng là quan điểm sống, mà có lần ông bộc bạch chân tình về những điều tâm đắc nhất khi học tập và làm theo tấm gương của Bác: nói phải đi đôi với làm. Đức hy sinh to lớn của Bác, đã hiến trọn đời mình cho dân, cho nước là điều mà thế hệ sau không thể nào theo kịp; nhưng chúng ta vẫn có thể học ở Bác rất nhiều việc giản dị nhất, từ trong cuộc sống thường nhật. Một việc dù là nhỏ nhất mà có lợi ích cho cộng đồng, nhân dân thì nên làm lắm chớ. Tuy nhiên, ông vẫn cảm thấy băn khoăn, hình như có quá ít những tấm gương tiêu biểu là những vị lãnh đạo. Mong sao những người càng mang nặng trọng trách thì càng đề cao việc học tập và làm theo tấm gương của Bác nhiều hơn. Mong lắm thay!

Trên đây chỉ là những mẩu chuyện nhỏ mà chúng tôi góp nhặt được. Khó có thể chuyển tải hết cuộc đời hoạt động vô cùng phong phú của đồng chí Nguyễn Chiến Thắng. Một cuộc đời có thể viết thành một quyển sách “đẹp” dành tặng cho những thế hệ mai sau.

HÀ NGỌC TRẢNG